Ieder mens heeft wel eens slaapproblemen, zoals laat inslapen, te vroeg wakker worden of onrustig slapen. Bij de meeste mensen is de slaap kortdurend gestoord; een minderheid heeft langdurig slaapproblemen.
Hoe groot is het probleem?
Klachten over de slaap komen vaak voor. 25 % van de Nederlanders heeft er last van (NSWO, 2009).
Over het algemeen komen slaapklachten vaker voor met het ouder worden. Wanneer slaapklachten een chronisch karakter krijgen, langer dan drie weken aanhouden, kunnen er verstoringen in het lichamelijk en geestelijk welbevinden optreden.
Slaapstoornissen
Slaapstoornissen kunnen verdeeld worden in de volgende hoofdgroepen:
- Insomnia (’s nachts slecht slapen):
Kenmerken van deze aandoening zijn problemen met inslapen en/of doorslapen.
Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn stress of het gebruik van cafeïne.
Ook kunnen er lichamelijke oorzaken zijn als pijn, jeuk, onrustige benen, nachtelijke spiertrekkingen of ademhalingstoornissen, die gepaard gaan met snurken en/of ademstilstanden.
- Hypersomnia (overdag overmatig slapen):
Er zijn meerdere oorzaken bekend. Bijvoorbeeld medicijngebruik, onregelmatig leefpatroon, zelf opgelegd slaaptekort, aangeboren te grote slaapbehoefte, narcolepsie, stoornissen in het slaap-waak-ritme (stoornissen in onze “biologische klok”).
Overdag overmatig slapen is vaak een gevolg van ‘s nachts slecht slapen. Dit samengaan van hypersomnia en insomia noemen we dyssomnie.
- Parasomnieën (slaapfenomenen):
Gedragingen die normaal zijn als we wakker zijn, maar niet normaal zijn tijdens het slapen. Bijvoorbeeld: slaapwandelen, praten. Maar ook ongewenste en onaangename verschijnselen gedurende de slaap of die toenemen tijdens de slaap. Bijvoorbeeld angstdromen en veranderingen in het hartritme. Deze slaapfenomenen treden op als men niet volledig wakker is.
- Slaapstoornissen die samengaan met medische aandoeningen:
Psychiatrische, neurologische en andere aandoeningen en bijbehorende behandelingen kunnen de slaap beïnvloeden, maar omgekeerd kan ook.
Voorbeelden van deze aandoeningen zijn: depressie, epilepsie, pijnsyndromen.
In het ICSD (International Classification of Sleep Disorders) zijn 88 slaapstoornissen gedetailleerd beschreven.