Wat is botontkalking (osteoporose)?
Bot is levend weefsel. Het lichaam maakt dagelijks nieuw botweefsel aan, maar breekt ook dagelijks botweefsel af in een evenwichtige verdeling. In het geval van osteoporose is er sprake van een te snelle afbraak van het bot ten opzichte van een vertraagde aanmaak. Het gevolg is poreus bot ofwel ontkalking (osteoporose). Botontkalking geeft zelf geen klachten, maar de kans op botbreuken en/of wervelfracturen, vooral op hogere leeftijd wordt er groter door.
Opbouw en afbraak
Het menselijk lichaam maakt mineraalrijk botweefsel aan. Tot een leeftijd van 30 jaar is de aanmaak groter dan de afbraak. Met 30 jaar bereikt het lichaam een piek: de hoeveelheid botmineraal is dan maximaal. Vanaf het 40e jaar neemt de botopbouw langzaam af.
Waardoor ontstaat (versnelde) afbraak?
Er kunnen diverse oorzaken zijn voor botontkalking:
- aandoeningen van organen die zorgen voor de botstofwisseling (de schildklier, bijschildklier, nieren, maag en darmen);
- de overgang bij vrouwen;
- onvoldoende beweging;
- een tekort aan vitamine D en calcium in de voeding;
- roken, overmatig alcoholgebruik, te veel koffie en te veel zout;
- het gebruik van bepaalde medicijnen. Uw arts kan u daarover meer vertellen;
- het veel voorkomen van osteoporose in de familie.
Onderzoeksmethoden
Een bloedonderzoek:
- meting van het calcium- en vitamine D-gehalte (van belang voor de botopbouw);
- meting van bijnier-, schildklier- en leverfuncties (van invloed op de botstofwisseling).
Een botdichtheidsmeting door middel van:
- DEXA (Dual Energy X-Ray Absorptiometrie) onderzoek. Meestal worden metingen verricht van het onderste gedeelte van de rug en de heup.
Een rontgenonderzoek
- Rontgenfoto's van de wervelkolom om te bepalen of er een wervelfractuur is opgetreden.
Behandeling
De behandeling van osteoporose kan bestaan uit het innemen van extra calcium en vitamine D. Het kan ook zijn dat uw behandelend specialist u medicijnen voorschrijft.
Kunt u botontkalking voorkomen?
Er zijn dingen die botontkalking helpen voorkomen, die u zelf kunt doen:
- gezonde voeding met voldoende calcium (melkproducten);
- voldoende inname van vitamine D door gezonde voeding (vette vis) en voldoende buitenlucht;
- voldoende buiten zijn voor de aanmaak van vitamine D, dit gaat via de huid;
- zorgen voor voldoende lichaamsbeweging;
- niet roken of zo snel mogelijk stoppen;
- niet te veel alcohol drinken;
- valrisico verkleinen (vermijden gladde badkamervloer, slechte verlichting of steile trappen).