Wat is clusterhoofdpijn?
Clusterhoofdpijn is een heel pijnlijke variant van migraine. Het komt zelden voor en dan bij mannen bijna vijf maal vaker dan bij vrouwen. U kunt het herkennen aan aanvallen van hevige bonzende, of stekende hoofdpijn, aan een kant van het hoofd.
Hoe ontstaat een aanval?
Een aanval verschijnt meestal plotseling en verdwijnt binnen een paar uur. Als er geen behandeling plaatsvindt, duren aanvallen maximaal drie uur. Ze treden op in groepen (clusters) en kunnen twee per week tot meerdere keren per dag optreden. Op een dag kunnen wel acht hoofdpijnaanvallen voorkomen. Een cluster van aanvallen kan wel zes tot acht weken duren. Daarna kunnen enkele maanden of zelfs jaren hoofdpijnvrij verlopen.
Oorzaak onbekend
De oorzaak van clusterhoofdpijn is niet helemaal duidelijk. De pijn zit vooral in het gebied rond het oog, het gebied van de vijfde hersenzenuw (de nervus trigeminus). Daarom lijkt deze zenuw een grote rol te spelen in het ontstaan van clusterhoofdpijn. Er zijn factoren die een aanval kunnen uitlokken, zoals alcohol, lange vliegreizen of verblijf op grote hoogte.
Geen misselijkheid
Clusterhoofdpijn is te herkennen aan aanvallen van hevige bonzende of stekende hoofdpijn aan een (zij)kant van het hoofd of rondom het oog. In tegenstelling tot migraine gaan de aanvallen bijna nooit gepaard met misselijkheid of braken.
Andere klachten die op kunnen treden bij een aanval zijn:
- zweten in het gezicht en voorhoofd;
- een rood of tranend oog;
- een verstopte neus;
- een loopneus;
- een vernauwde pupil;
- een hangend of opgezet ooglid.
Bewegen
Veel mensen met clusterhoofdpijn vertellen dat ze tijdens een aanval de drang voelen om te bewegen.
De arts stelt de diagnose clusterhoofdpijn op basis van het wel of niet optreden van bovenstaande klachten en eventueel op de aantekeningen in een hoofdpijndagboek.
Clusterhoofdpijn voorkomen
Alleen tijdens een aanval is het zinvol om factoren te vermijden die clusterhoofdpijn uitlokken, zoals:
- alcohol;
- lange vliegreizen;
- een verblijf op grote hoogte.
Behandeling
Een mogelijke behandeling tijdens een aanval is het toedienen van zuivere zuurstof, of sumatriptan (injectie of neusspray). Dit middel vernauwt de verwijde bloedvaten in de hersenen. Bovendien remt het de afgifte van stoffen die ontstekingen kunnen veroorzaken en zorgt het ervoor dat een ‘pijnbericht' via de zenuwen niet of minder sterk in de hersenen aankomt. Na overleg met een neuroloog kan een aanvalsbehandeling starten.
Voorkomen van de aanval
Nog een middel dat na overleg met een neuroloog toegepast kan worden, is Verapamil. Met dit middel kunnen aanvallen van clusterhoofdpijn worden voorkomen. Het verbetert de doorbloeding achter het oog, waardoor er minder snel een zuurstoftekort ontstaat, dat een aanval van clusterhoofdpijn kan veroorzaken.