Hartfalen wil zeggen dat de pompfunctie van het hart verminderd is. Als een hartkamer niet goed pompt, kan er te veel bloed achterblijven in de bijbehorende boezem van het hart. Daardoor ontstaat er stuwing in de bloedvaten die het bloed aanvoeren.
Hartfalen leidt tot vochtophoping in weefsels
Als de pompfunctie van de linkerkamer verminderd is, hoopt zich vocht op in de longen. Als de rechterkamer niet goed meer pompt, hoopt het vocht zich op in voeten, benen en buik.
Zuurstoftekort in delen van het lichaam
Een verminderde pompwerking van het hart betekent dat de rechter- of linkerkamer minder bloed rondpompt dan het lichaam nodig heeft. Er ontstaat dan een zuurstoftekort in delen van het lichaam.
Kenmerken van hartfalen
Kenmerken van hartfalen zijn:
- vermoeidheid en lusteloosheid
- opgezette benen en enkels
- kortademigheid (bij inspanning, in rust en/of bij platliggen)
- een vol gevoel in de bovenbuik, een opgezette buik
- toename van gewicht (door het vasthouden van vocht)
- verminderde eetlust
- verminderd concentratievermogen
- onrustig slapen, rechtop willen slapen
- 's nachts vaker en meer urineren
- koude handen en voeten
- prikkelhoest, vooral bij platliggen
- slapeloosheid of onrustige slaap, duizeligheid
Hebt u last van een of meerdere klachten, dan is het raadzaam een afspraak te maken bij de huisarts. Deze kan de behandeling starten of eventueel doorverwijzen naar een cardioloog.
Oorzaken van hartfalen
Hartfalen kan de volgende oorzaken hebben:
- een hartinfarct of afwijkingen in de kransslagaders
- hoge bloeddruk
- niet goed werkende hartkleppen
- ritmestoornissen
- ziekte van de hartspier (cardiomyopathie)
Behandeling van hartfalen
Soms kan de oorzaak van hartfalen worden behandeld:
- Soms zijn de kransslagaders vernauwd (de slagaders die om het hart heen lopen). Hierdoor krijgt het hart onvoldoende zuurstof om het bloed krachtig rond te kunnen pompen. Een omleiding kan dan uitkomst bieden.
- Afwijkingen aan de hartkleppen kunnen ook met een operatie worden behandeld. Voor een zeer beperkte groep is harttransplantatie een mogelijkheid.
De pompkracht vergroten met medicijnen
Voor de meeste patiënten is hartfalen een chronische aandoening. Er zijn medicijnen die de pompkracht van het hart gedeeltelijk kunnen vergroten. Plasmedicatie zorgt ervoor dat overtollig vocht wordt uitgescheiden.
Asynchrone pompfunctie verhelpen
Als er sprake is van geleidingsstoornissen binnen of tussen de kamers van het hart, is de pompfunctie van het hart asynchroon. In dat geval kan een dubbelkamer-pacemaker ervoor zorgen dat de linker- en rechterkamer weer gelijktijdig samentrekken.
Kamerritmestoornissen verhelpen
Ook doen zich bij mensen met hartfalen kamerritmestoornissen voor. In een aantal gevallen kan een (dubbelkamer-)defibrillator uitkomst bieden.
Greep krijgen op hartfalen
Hartfalen vergt van mensen en hun naasten de nodige aanpassingen. De hartfalenverpleegkundige kan u helpen meer greep te krijgen op uw ziekte. Hebt u hartfalen en bent u onder behandeling van een cardioloog, dan kunt u worden doorverwezen naar de hartfalenverpleegkundige op de hartfalenpolikliniek. Ook kan worden geprobeerd het inspanningsvermogen te verbeteren door lichamelijke training. Dit gebeurt in het hartfalenrevalidatieprogramma. De cardioloog of hartfalenverpleegkundige kan u hiervoor aanmelden.