In Amphia werken we continu aan meer duurzaamheid. ‘Duurzame bedrijfsvoering’ is zelfs een van de pijlers van onze strategie. Dat doen we natuurlijk door kritisch te kijken naar bekende onderwerpen als ons energieverbruik en ons afval. Maar we gaan verder dan dat: ook onze behandelingen kunnen duurzamer. In samenwerking met het Erasmus MC bieden we sinds vorig jaar plaats aan coassistenten Planetary Health, die hier onderzoek naar doen. Bijvoorbeeld bij de afdeling Anesthesie, waar onlangs bleek dat we de inzet van middelen voor narcose kunnen verduurzamen. We spraken erover met anesthesioloog-intensivist Anne-Marie Vermelis en coassistent Max Kuijsters.
Broeikasgas
De operatiekamers van een ziekenhuis zijn relatief grote vervuilers, weet Anne-Marie. Als een van de duurzaamheidsambassadeurs in Amphia is ze daarom altijd op zoek naar manieren om die impact terug te dringen. ‘Een coassistent Planetary Health doet hier onderzoek naar. Max heeft bijvoorbeeld voor ons onderzocht wat de impact is van sevofluraan, een veelgebruikt, effectief middel om patiënten onder algehele narcose te brengen. Sevofluraan wordt in dampvorm geïnhaleerd. Tijdens de operatie komt deze damp via de ademhaling van de patiënt in de lucht terecht, waar het werkt als een broeikasgas. Daarbij komt bovendien pfas vrij. Sevofluraan en vergelijkbare middelen hebben dus een significante impact op het milieu.’
''Ik ben blij dat ik bij Amphia de ruimte heb gekregen voor dit onderzoek. Een coschap Planetary Health geeft je een bredere blik op het vak. Zelfs in de beperkte tijd die je beschikbaar hebt, kun je impact maken.''
Alternatieven voor algehele anesthesie
Max: ‘Tijdens mijn coschap heb ik het sevofluraanverbruik gemeten bij openhartoperaties waarbij een hart-longmachine werd ingezet. De impact op het klimaat heb ik daarbij uitgedrukt in CO2-equivalenten. Door het gebruik van de hart-longmachine kunnen systemen om anesthesiedampen te recirculeren niet toegepast worden, wat leidt tot meer verbruik. Het zijn ook relatief lange operaties waar relatief veel sevofluraan voor nodig is. Hiernaast heb ik in de literatuur gezocht naar duurzamere alternatieven voor algehele anesthesie, waaronder propofol. In studies is aangetoond dat dit een duurzamer middel is dan sevofluraan.’
Meeste winst behalen
‘Mijn onderzoek bevestigt dat Amphia bij openhartoperaties de meeste winst kan behalen op het gebied van duurzamere anesthesie. Van het totale jaarlijkse verbruik van sevofluraan komt zo’n 13% voor rekening van de openhartoperaties. Dat is relatief veel als je kijkt naar het totale aantal operaties dat in Amphia plaatsvindt. Een alternatief als propofol kan de milieu-impact aanzienlijk verlagen.’ De bevindingen van Max bleken zo actueel en waardevol, dat ze inmiddels als artikel zijn gepubliceerd in een internationaal vakblad.
''In de nabije toekomst willen we ook voor operaties met een hart-longmachine steeds meer gebruik gaan maken van propofol. Op korte termijn nemen we nieuwe monitoren in gebruik, waarmee we de toestand van de patiënt nog beter kunnen bewaken, zodat we propofol óók veilig kunnen inzetten bij openhartoperaties. Zo zetten we telkens stappen naar duurzamere zorg.''
Artsen en verduurzaming
Anne-Marie: ‘Dit onderzoek onderstreept dat ook artsen een belangrijke rol spelen in de verduurzaming van de zorg. Wij kunnen immers beoordelen of een bepaald alternatief vanuit medisch perspectief effectief en veilig is. Ik merk dat steeds meer artsen hier oog voor hebben, zeker de jongere generatie, zoals Max. Bij ons op de afdeling leeft dit onderwerp volop en we blijven ook in de toekomst graag ruimte bieden aan coassistenten die hier werk van willen maken.’
Een bredere blik
Max: ‘Ik ben blij dat ik bij Amphia de ruimte heb gekregen voor dit onderzoek. Een coschap Planetary Health geeft je een bredere blik op het vak. Zelfs in de beperkte tijd die je beschikbaar hebt, kun je impact maken. En als het dan ook nog lukt om er een artikel over te schrijven en dat gepubliceerd te krijgen, geeft dat het onderwerp én jezelf een duwtje in de rug. Ik heb tijdens mijn onderzoek veel geleerd over duurzaamheid en hoe je daar als arts aan kunt bijdragen. Daar ga ik in de toekomst zeker wat aan hebben.’
Steeds duurzamer
Inmiddels is Max weer terug in het Erasmus MC om verder te gaan met zijn opleiding. Daar hoopt hij zich uiteindelijk te specialiseren tot patholoog. In Amphia gaan ze ondertussen aan de slag met zijn onderzoeksresultaten. Anne-Marie: ‘In de nabije toekomst willen we ook voor operaties met een hart-longmachine steeds meer gebruik gaan maken van propofol. Op korte termijn nemen we nieuwe monitoren in gebruik, waarmee we de toestand van de patiënt nog beter kunnen bewaken, zodat we propofol óók veilig kunnen inzetten bij openhartoperaties. Zo zetten we telkens stappen naar duurzamere zorg.’
