Het Hartcentrum van Amphia is erkend als Topklinisch Expertisecentrum voor de zorg voor Jehovah’s Getuigen. Vanwege hun geloof mogen zij geen bloed en bloedproducten van anderen accepteren. Het Hartcentrum werkt al jaren op een manier waarbij zo min mogelijk donorbloed nodig is, vertellen cardio-anesthesioloog Bas Gerritse en interventieverpleegkundige Marjanneke de Wit. ‘Daardoor vindt zo’n 75% van de hartoperaties bij Jehovah’s Getuigen in ons land bij Amphia plaats.’
Een historische band
Bas: ‘Die bijzondere band met ons ziekenhuis gaat al meer dan 25 jaar terug, toen mijn voorgangers Peter Rosseel en Bert Smit zich hard hebben gemaakt voor een passend protocol voor deze specifieke patiëntengroep. Sindsdien hebben we als ziekenhuis een naam opgebouwd en weten Jehovah’s Getuigen uit heel Nederland ons te vinden. Vanuit Amphia ben ik de vaste gesprekspartner van het Ziekenhuis Contact Comité van de Jehovah’s Getuigen. Daarmee bespreek ik laagdrempelig de behandelingen die we aanbieden en of deze passen binnen de regels die zij hanteren.’
Een rechtszaak in Spanje
Dat dit belangrijk is, bleek onlangs in Spanje. Daar had een vrouw tijdens een operatie onder narcose tóch een bloedtransfusie gekregen, terwijl zij dit vanwege haar geloof uitdrukkelijk had afgewezen. Zij spande daarop een zaak aan tegen de Spaanse Staat bij het Internationaal Hof voor de Rechten van de Mens en werd in het gelijk gesteld. Het staatsziekenhuis had haar lichamelijke integriteit geschonden door een bloedtransfusie toe te dienen. Bas: ‘Mede daardoor kwam Amphia in het Nederlandse nieuws, maar zoiets is bij ons dus uitgesloten. Wij werken volgens Samen Beslissen, waarbij dit soort afspraken tussen arts en patiënt vooraf worden vastgelegd in een juridisch document. Dat zorgt voor duidelijkheid voor beide partijen.’
''De STZ-erkenning is een belangrijke bevestiging van de kwaliteit van onze zorg en is een positief signaal voor patiënten, verwijzers én potentiële nieuwe collega’s.''
Grootste database ter wereld
In Amphia ondergaan jaarlijks 15 tot 20 Jehova’s Getuigen een hartoperatie. Bas: ‘Daardoor hebben we al veel medische gegevens verzameld. Met 350 patiënten is dit zelfs de grootste database van deze patiëntengroep wereldwijd. Daardoor kunnen we gericht wetenschappelijk onderzoek doen. Dat heeft al geleid tot waardevolle inzichten. Bijvoorbeeld dat we bij Jehovah’s Getuigen betere resultaten zien bij hartoperaties, met minder complicaties en overlijdens. Het niet toedienen van bloedtransfusies speelt daarbij een rol. We zijn tot het inzicht gekomen dat bloedtransfusies ook risico’s met zich meebrengen. Daarom zijn we kritisch bij de inzet daarvan, vanwege de gezondheid van de patiënt én om onnodige zorgkosten te vermijden. Dat sluit ook aan bij het idee van passende zorg.’
Bijzondere positie beter verankeren
De bijzondere positie die Amphia inneemt bij de hartzorg voor Jehovah’s Getuigen, was mede de aanleiding om een erkenning aan te vragen bij STZ. Daarnaast is het belangrijk om deze zorg nog beter te verankeren binnen het ziekenhuis. Bas: ‘Het is belangrijk dat deze specifieke kennis en de contacten met de geloofsgemeenschap ook in stand blijven als ik over een paar jaar met pensioen ga. Daarom hebben we besloten om die beter vast te leggen en een aanvraag in te dienen. Daarbij heb ik veel praktische ondersteuning gehad van Marjanneke.’
STZ-erkenning
Zij werkte al een tijd als interventieverpleegkundige bij de hartkatheterisatiekamer en zocht een nieuwe uitdaging om zich verder in te verdiepen naast dat werk. Marjanneke: ‘Binnen Amphia zijn de afgelopen jaren drie regieraden ontstaan: Bewegen, Oncologie en Hart & Vaten. Ik ben kwartiermaker van die laatste en help vanuit die rol onder meer bij het aanvragen van STZ-erkenningen. De regieraad begeleidt ook onderzoeksprojecten en subsidieaanvragen, en bespreekt de feedback van patiënten. Daarnaast faciliteren we kennisdeling door informatiedagen voor patiënten en symposia te organiseren en door online filmpjes te publiceren. Mijn netwerk binnen en buiten Amphia en de handigheid met dingen regelen komen daarbij goed van pas. De STZ-erkenning is een belangrijke bevestiging van de kwaliteit van onze zorg en is een positief signaal voor patiënten, verwijzers én potentiële nieuwe collega’s.’
Samen beslissen
Bas: ‘Het is bovendien een prestatie van het hele Hartcentrum. Met de STZ-erkenning laten we zien dat Amphia de best mogelijke zorg biedt én dat we zorg zo veel mogelijk afstemmen op de wensen van de patiënt. Sommige mensen willen geen chemokuur of dialyse ondergaan, anderen willen geen donorbloed ontvangen of niet gereanimeerd worden. Wij respecteren al die wensen en bekijken binnen ons team wat alternatieven zijn. Zo zorgen we samen zo goed mogelijk voor al onze patiënten, onafhankelijk van geloof, geslacht, ras of welk kenmerk dan ook. Dat willen we met deze erkenning als Topklinisch Expertisecentrum nog eens extra onderstrepen.’