Nefrostomiekatheter

Inleiding
Bij u is een nefrostomiekatheter ingebracht. In deze folder kunt u lezen wat het doel is van deze katheter en hoe u deze moet verzorgen. De folder helpt u de informatie die u van de verpleegkundige heeft gekregen rustig na te lezen.

Wat is een nefrostomiekatheter?
Een nefrostomiekatheter is een dun slangetje dat door de huid van uw zij of rug in de nier wordt geplaatst. Dit gebeurt op de röntgenafdeling. De katheter blijft voor kortere of langere tijd zitten. De katheter moet om de 3 tot 4 maanden verwisseld worden. Dit gebeurt ook op de röntgenafdeling. Voor de eerste plaatsing van de katheter is altijd een opname in het ziekenhuis nodig.

Hoe werkt een nefrostomiekatheter? 
De katheter wordt verbonden met een urineopvangzak waar de urine in komt. Na het plaatsen van de katheter kan het zijn dat er bloed in de urine zit. Dit kan tot 2 weken duren. Zo lang de urine goed kan aflopen, is het bloed geen probleem. Drink 2 liter vocht per dag. Dit helpt om infecties te voorkomen en zorgt ervoor dat de urine goed doorstroomt.

Waarom een nefrostomiekatheter?
Als de afvoer van urine vanuit de nier naar de blaas niet goed werkt, kan de uroloog u adviseren om een nefrostomiekatheter te laten plaatsen. De urine komt dan via de katheter in een zak, zodat de nier even rust krijgt. Een nefrostomiekatheter wordt soms ook een nefrodrain genoemd.

Vastmaken van de katheter
Om te voorkomen dat de katheter uit de nier valt, wordt het begin van de katheter opgekruld in de nier. Daarna wordt de katheter met een hechting aan de huid vastgemaakt.  Voor extra zekerheid krijgt u tijdens de opname een 'vlinderpleister' op de huid geplakt waar de katheter in vastzit. De hechting mag blijven zitten, zolang u er geen last van heeft.

Hoe verzorg ik de nefrostomiekatheter?
Verzorg de katheter elke dag. Als er geen problemen zijn, kunt u dit 3 keer per week doen. 

Benodigdheden:

• Schone washand
• Schone handdoek
• Lauwwarm kraanwater
• Eilandpleister

Het aanbrengen van de nefrostomiekatheter:

1. Was uw handen goed met water en zeep.
2. Verwijder voorzichtig de oude eilandpleister.
3. Maak de huid rondom de katheter schoon met een washand en lauwwarm kraanwater.
4. Maak de katheter zelf schoon met een washanden lauwwarm kraanwater.
5. Controleer de huid op: roodheid, zwelling, lekkage en viezigheid (pus).
6. Maak de huid voorzichtig droog met een schone handdoek.
7. Plak de nieuwe eilandpleister op de huid en over de katheter.
8. Zet de katheter vast in de plaklaag, zodat deze niet op de huid drukt.
9. Plak iedere keer op een ander deel van de huid om drukplekken te voorkomen. 

Verzorging:

• U kunt met de katheter douchen. Na het douchen moet u de eilandpleister wel vervangen. In bad gaan is NIET toegestaan.
• Een beetje roodheid of pijn rond het gaatje komt vaak voor en is meestal niet gevaarlijk.
• Bij viezigheid (pus) moet de huid rondom de katheter 2 keer per dag schoon gemaakt worden met water en een schone washand.

Vlinderpleister
De vlinderpleister wordt alleen gebruikt na het plaatsen van de katheter en tijdens de opname. Bij ontslag hoort de vlinderpleister verwijdert te worden. Als dit nog niet is gebeurd, kunt u de vlinderpleister zelf verwijderen.

Het aanbrengen van de vlinderpleister:

1. Duw op de zijkant van het witte kastje van de vlinderpleister, zodat het open gaat.
2. Haal de katheter eruit.
3. Verwijder voorzichtig de vlinderpleister.

Urineopvangzak
De urine wordt via de katheter opgevangen in een urineopvangzak. U heeft 2 zakken

• Een beenzak kan 500 milliliter bevatten.
• Een nachtzak kan 1.500 tot 2.000 milliliter bevatten.

De beenzak kunt u met beenbandjes aan uw bovenbeen of onderbeen dragen. Deze zak gebruikt u voor overdag. Als de zak vol loopt en zwaarder wordt, moet u de zak leeg maken via het kraantje onderaan de zak. De beenzak blijft de hele dag aan de katheter verbonden.

In de nacht sluit u de nachtzak aan op de beenzak:

1. Sluit de slang van de nachtzak aan op het kraantje van de beenzak.
2. Zet het kraantje van de beenzak open.
3. Hang de nachtzak met de bijgeleverde hanger aan het bed. Zorg ervoor dat de nachtzak lager dan de nier hangt en niet op de grond ligt.
4. Maak in de ochtend het kraantje van de beenzak dicht.
5. Koppel de nachtzak los.
6. Leeg de urine van de nachtzak in het toilet.
7. Spoel de nachtzak door met kraanwater.
8. Bewaar de nachtzak voor de volgende nacht.

Wisselen van de zakken
Wissel de zakken elke 7 dagen. 

Benodigdheden:

• Nieuwe zak
• Schone schaar

Het wisselen van de zakken:

1. Pak uit de nieuwe verpakking een beenzak met slang en een losse connector.
2. Maak de zak met de beenbandjes aan uw been vast.
3. Knip de slang op de gewenste lengte af met een schone schaar.
4. Stop de connector in de slang. Let op: een te korte slang kan pijn veroorzaken, een te lange slang kan dubbel gaan zitten.
5. Was uw handen met water en zeep.
6. Maak de oude beenzak los van de katheter.
7. Sluit de nieuwe beenzak aan.
8. De nachtzak hoeft niet te worden ingekort.
9. Gooi de oude zak bij het restafval.

Belangrijke tips voor de zakken:

• Maak de zak op tijd leeg via het kraantje.
• Hang de zak altijd lager dan de nier, bijvoorbeeld aan uw bovenbeen.
• U kunt uw ondergoed over de slang dragen, zodat deze beter blijft zitten.

Wat krijgt u mee naar huis?

• U wordt aangemeld bij een medisch speciaalzaak.
• U krijgt spullen mee voor de eerste dagen.
• Daarna kunt u zelf spullen bestellen via de medische speciaalzaak.

Wanneer moet ik een arts bellen?

• Als u pijn heeft in de zij of rug.
• Als er steeds meer roodheid, zwelling, pijn, warmte of afscheiding rond de katheter komt.
• Bij koorts boven de 38,5 graden.
• Als er geen urine meer in de opvangzak komt.
• Als er urine langs de katheter lekt.
• Als de katheter eruit valt. Bel dan direct de polikliniek Urologie of de Spoedseisende Hulp.

Meer lezen over urologie bij Amphia?