Amphia gebruikt voor bepaalde behandelingen en scans radioactieve stoffen. Deze kopen we meestal in bij gespecialiseerde partners. De afgelopen tijd zijn enkele van deze geneesmiddelen enorm in prijs gestegen. Daarom heeft de afdeling Nucleaire Geneeskunde geïnvesteerd in nieuwe apparatuur waardoor we deze geneesmiddelen voor veel minder geld zelf kunnen bereiden. We spraken erover met teammanager Jan Akkermans, nucleair geneeskundige, Stefan Pool, ziekenhuisapotheker Nikki Bleijs en stralingsdeskundige Erik Koopman. ‘We kunnen onze patiënten nu sneller en tegen lagere kosten helpen.’
Behandeling en beeldvorming
Stefan: ‘Radioactieve stoffen worden in het ziekenhuis op twee manieren ingezet. De eerste is beeldvorming: radioactiviteit kan ons helpen om specifieke delen van iemands lichaam goed in beeld te brengen. Dat helpt ons om de juiste diagnose te stellen en de juiste behandeling te starten. De tweede is het behandelen van patiënten. Denk aan mensen met kanker, bij wie we een tumor bestralen.’
'We lopen voorop in ons vakgebied en hebben veel bereikt voor onze patiënten. We kunnen hen beter en sneller helpen, wat zeker bij oncologische aandoeningen cruciaal is.'
Enorme prijsstijging
De vraag naar deze radioactieve stoffen neemt toe, weet Nikki. ‘De farmaceutische industrie heeft hier veel interesse in. Het gaat om relatief nieuwe middelen die door gespecialiseerde apotheken bereid worden. Zodra die officieel als geneesmiddel geregistreerd zijn, neemt de prijs vaak enorm toe. Als ziekenhuis hebben we kritisch naar deze trend gekeken. Wij hebben immers een verantwoordelijkheid om de zorg betaalbaar en voor iedereen toegankelijk te houden. Daarom hebben we onderzocht of we deze middelen voor onze eigen patiënten ook zelf konden maken. We hadden al een eigen laboratorium met de juiste mensen en deskundigheid. Wat als we zouden investeren in de benodigde apparatuur?’
Positieve businesscase
Jan: ‘Samen hebben we een businesscase uitgewerkt. Daaruit bleek dat we onze investering op zeer korte termijn terug zouden verdienen. Op basis daarvan kregen we groen licht van het ziekenhuis. Hierop hebben we de apparatuur aangeschaft, geïnstalleerd en iedereen opgeleid om ermee te werken. Daarnaast is de bereiding gevalideerd, waarmee we kunnen aantonen dat de stoffen die we maken van goede kwaliteit zijn. Dat kon alleen maar in nauwe samenwerking met alle betrokkenen, waaronder twee ziekenhuisapothekers in opleiding (AIOS). Onlangs zijn we gestart met de productie van twee radiofarmaca, met de wens om dit aantal op termijn uit te breiden.’
Erik: 'Door deze stoffen nu zelf te bereiden, zijn we daarin flexibeler en is de toegankelijkheid toegenomen. Daarnaast helpt de nieuwe apparatuur ons om veiliger te werken.'
Nauwe samenwerking
De nauwe samenwerking op de afdeling is ook belangrijk in de dagelijkse praktijk, legt Erik uit. ‘Bij radioactieve stoffen heb je te maken met de zogenoemde halveringstijd: de stof verdwijnt vanzelf. Bij het geneesmiddel dat we nu produceren, heb je na 68 minuten nog maar de helft van de oorspronkelijke hoeveelheid over. Daarom hanteren we een strakke planning en zetten we nucleaire geneesmiddelen zo snel mogelijk na de productie in bij onze patiënten. Door deze stoffen nu zelf te bereiden, zijn we daarin flexibeler en is de toegankelijkheid toegenomen. Daarnaast helpt de nieuwe apparatuur ons om veiliger te werken. Medewerkers worden nu minder blootgesteld aan straling. Dankzij de verdere automatisering van het proces blijft extra inzet van personeel voor het zelf bereiden van de geneesmiddelen beperkt en blijft er tijd beschikbaar voor andere waardevolle taken.’
Meer snelheid en flexibiliteit
Stefan: ‘Amphia werkt sinds kort samen met het Erasmus MC bij de behandeling en follow-up van tumoren in het hormonale systeem (neuro-endocriene tumoren). Deze patiënten moeten soms op relatief korte termijn een diagnostische scan krijgen (Ga68-DOTAtate PET/CT) – en onze nieuwe werkwijze maakt dat mogelijk. Inmiddels ontvangen we geregeld collega’s uit het land die komen kijken hoe wij het hier doen. Ook de Nederlandse Vereniging voor Nucleaire Geneeskunde is positief over deze ontwikkeling in Amphia.’
Ontwikkelingen
De ontwikkelingen op het gebied van nucleaire geneeskunde gaan hard, vertelt Nikki. ‘In de toekomst krijgen we nog veel méér mogelijkheden en de weg daarheen ligt nu open.’ Jan vult aan: ‘We lopen voorop in ons vakgebied en daar ben ik hartstikke trots op. Samen hebben we veel bereikt voor onze patiënten. We kunnen hen beter en sneller helpen, wat zeker bij oncologische aandoeningen cruciaal is. Daarbij blijven we kritisch op de (maatschappelijke) kosten van de zorg die we leveren. We kijken waar we kunnen besparen door zelf nucleaire geneesmiddelen van goede kwaliteit te bereiden. Zo kunnen we op een verantwoorde manier zo veel mogelijk patiënten helpen.’
