Veel innovatie in de zorg vindt plaats achter de schermen, bijvoorbeeld in de ziekenhuisapotheek van Amphia. Daar helpt slimme technologie om medicatie nauwkeuriger af te stemmen op de patiënt, zorgverleners te ondersteunen en behandelingen efficiënter te laten verlopen. Ziekenhuisapotheker Margot Taks ziet dagelijks hoe digitale toepassingen het verschil maken. "Achter vrijwel iedere behandeling met medicijnen schuilt een combinatie van specialistische kennis en slimme technologie."
Sneller de juiste dosering
Technologie ondersteunt patiënten en zorgverleners tijdens het hele medicatieproces. Een goed voorbeeld is de dosering van antibiotica. Voor sommige antibiotica is de juiste dosering cruciaal. Met behulp van software berekent de ziekenhuisapotheek op basis van bloedwaarden en persoonlijke patiëntgegevens sneller welke dosis het beste past. Margot licht toe: “Vroeger berekenden we die dosis handmatig. Nu gebruiken we software die op basis van bloedspiegels en persoonlijke kenmerken de juiste dosering voorspelt.” Dat levert direct voordelen op: patiënten bereiken sneller de optimale dosering, daardoor is de behandeling effectiever en kunnen patiënten eerder naar huis.
Patiënt levert zelf medicatiegegevens aan
Technologie ondersteunt niet alleen zorgverleners, maar geeft ook patiënten een actievere rol in hun eigen behandeling. Voor een opname kunnen patiënten zelf invoeren welke medicijnen zij gebruiken. Die informatie wordt vervolgens gecontroleerd en verwerkt door de ziekenhuisapotheek. “Vroeger belde een apothekersassistent iedere patiënt om de medicatie door te nemen. Nu heeft de patiënt meer regie en hebben we al in een vroeg stadium alle medicatiegegevens in beeld. Dit is direct een goede basis voor een veilige behandeling.”
''We zijn het eerste ziekenhuis ter wereld dat deze functionaliteit samen met Epic ontwikkelt. Het voorschrijven van deze geneesmiddelen gebeurt al digitaal. Maar het klaarmaken van deze medicatie verloopt nog via papieren protocollen. Dat stuk willen we volledig digitaliseren.''
Eigen medicijnen blijven gebruiken
Een andere ontwikkeling is dat patiënten tijdens hun opname, waar mogelijk, hun eigen medicijnen blijven gebruiken, in plaats van over te stappen op de medicatie en het toedienschema van het ziekenhuis. "Waar mogelijk blijven patiënten hun eigen medicijnen gebruiken. Dat draagt bij aan herkenning, therapietrouw en de continuïteit van de behandeling. Zo houden patiënten meer regie en voorkomt het verspilling van medicatie. Om deze nieuwe werkwijze goed in te voeren zijn duidelijke afspraken en goede begeleiding belangrijk. Binnen Amphia werken we op dit moment aan de voorbereidingen van deze nieuwe aanpak.”
Slimme controles voor nauwkeurige medicatiezorg
Medicatieveiligheid gaat over het nauwkeurig toedienen van de juiste dosering, op het juiste moment, aan de juiste patiënt. Technologie helpt daarbij en ondersteunt zorgverleners in hun dagelijkse werk. Daarom wordt binnen Amphia veel gewerkt met barcodescanning bij het klaarmaken en toedienen van medicatie. Als een verpleegkundige een infuusmedicijn klaarmaakt, controleert het systeem via een barcode of het gaat om het juiste geneesmiddel in de juiste hoeveelheid. “Door technologie slim in te zetten, verhogen we de nauwkeurigheid en verlagen we de werkdruk,” zegt Margot. "Het systeem neemt een deel van de controles over die verpleegkundigen anders handmatig moeten uitvoeren. Dat bespaart tijd, terwijl de veiligheid wordt verhoogd."
“Veel patiënten weten niet dat er een ziekenhuisapotheker betrokken is bij hun behandeling. Toch kijken we mee bij vrijwel iedere patiënt die medicatie gebruikt. We zorgen ervoor dat de juiste medicijnen beschikbaar zijn, dat overdrachten goed verlopen en dat voorschriften veilig zijn.”
Samen bouwen aan de volgende stap
Om medicatieveiligheid verder te vergroten, zet Amphia ook in op nieuwe digitale toepassingen. Samen met softwareleverancier Epic ontwikkelt het ziekenhuis een digitale module om VTGM-handelingen (voor toediening gereed maken) in de apotheek te ondersteunen. Denk hierbij aan het klaarmaken van chemokuren, parenterale voedingen en pijncassettes. Dit is een bijzondere samenwerking: Amphia is het eerste ziekenhuis ter wereld dat deze functionaliteit samen met Epic ontwikkelt. Margot licht toe: “Het voorschrijven van deze geneesmiddelen gebeurt al digitaal. Maar het klaarmaken van deze medicatie verloopt nog via papieren protocollen. Dat stuk willen we volledig digitaliseren; tot nu toe kan dat technisch nog niet.” De benodigde software wordt stap voor stap ontwikkeld. “Ziekenhuizen uit binnen- en buitenland volgen de ontwikkelingen op de voet. De behoefte is groot. Dat andere ziekenhuizen meekijken naar wat wij ontwikkelen, maakt het extra bijzonder.” Dat Amphia deze functionaliteit samen met Epic ontwikkelt, is geen toeval. “Daarvoor is specialistische kennis nodig van zowel regelgeving als software, en die expertise is hier in huis. Epic wilde deze functionaliteit graag samen met een Europees ziekenhuis ontwikkelen, omdat de regelgeving in Europa op dit gebied strenger is dan in de Verenigde Staten. Door het systeem direct volgens de Europese normen te bouwen, wordt het straks ook voor andere ziekenhuizen in Europa bruikbaar.”
Sleutelrol in het medicatieproces
Hoewel patiënten de apotheek niet altijd bezoeken, speelt die een belangrijke rol bij vrijwel iedere medicatiebehandeling. Achter de schermen kijken apothekers mee bij elke stap van het proces: van medicatieverificatie bij opname en ontslag tot controles op doseringen, interacties tussen verschillende medicijnen en allergieën. Ook nemen ze deel aan multidisciplinaire patiëntbesprekingen, voeren ze samen met verpleegafdelingen medicatieveiligheidsrondes uit en kunnen patiënten bij een farmacologiepoli terecht met vragen over medicatie. “Veel patiënten weten niet dat er een ziekenhuisapotheker betrokken is bij hun behandeling. Toch kijken we mee bij vrijwel iedere patiënt die medicatie gebruikt. We zorgen ervoor dat de juiste medicijnen beschikbaar zijn, dat overdrachten goed verlopen en dat voorschriften veilig zijn.” Volgens Margot zit de meerwaarde juist in die combinatie van specialistische kennis en slimme ondersteuning van zorgprocessen. "Door technologie slim in te zetten, kunnen we zorgverleners beter ondersteunen, processen efficiënter organiseren en medicatie steeds beter afstemmen op de patiënt. Uiteindelijk draait het om één doel: de best mogelijke zorg."
