Veel patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen, hebben baat bij meer beweging. Dit gaat een afname van hun conditie tegen, waardoor ze vaak sneller herstellen. Bovendien behouden ze op die manier hun zelfredzaamheid en autonomie tijdens de opname. Fysiotherapeuten Maud van den Oord en Lennart Surewaard zijn betrokken bij projecten die patiënten in beweging brengen zodra dat veilig en verantwoord kan. Samen met hun collega’s en de vrijwilligers op de verpleegafdelingen verleiden ze patiënten om uit bed te komen.
Beweging bevordert het herstel
‘Veel mensen die in het ziekenhuis worden opgenomen, hebben de neiging om in bed te blijven liggen tot ze weer beter zijn’, vertelt Maud. ‘Vaak is dat niet de beste oplossing. Juist door in beweging te komen bevorderen ze hun herstel. Met verschillende, vaak kleine interventies helpen we mensen om meer zelf te ondernemen. Dat doen we binnen het project Actief herstel Amphia op drie basisthema’s: omgeving, gedrag en cultuur/beleid.’
Een huiselijke aankleding
De fysieke omgeving doet veel met mensen, weet Maud. ‘Witte muren benadrukken dat je in het ziekenhuis bent en dat maakt veel mensen onbewust passief. Door afdelingen huiselijker aan te kleden doorbreken we dat patroon. We brengen daarvoor op meerdere afdelingen muurprints en deurstickers aan, met financiële steun vanuit de Vrienden van Amphia. We zorgen daarnaast voor andere passende faciliteiten, zoals een koffieautomaat en op termijn gezelligere zithoeken. Allemaal zaken waarvoor mensen graag hun bed uitkomen.’
''De meeste collega’s, vrijwilligers en patiënten zijn blij met de nieuwe uitstraling en de vrijwilligers voelen zich echt een onderdeel van het team.''
Ondersteuning en scholing
Lennart: ‘Gedrag is een ander belangrijk thema binnen het project. We hebben onderzocht hoe we de vrijwilligers en onze collega’s het beste kunnen ondersteunen en scholen om de patiënten op hun afdeling te begeleiden naar een actievere houding. Omdat elke afdeling zijn eigen specifieke populatie heeft, leren we graag van de mensen die daar werken. Steeds meer afdelingen hebben een werkgroep Bewegen, waarin we dit onderwerp bespreken en afspraken op maat maken.’
Duidelijke afspraken
Maud: ‘Het derde thema binnen dit project is cultuur/beleid. Om succesvol te kunnen zijn, moet deze nieuwe aanpak gedragen worden door onze collega’s. Denk aan: artsen, verpleegkundigen en voedingsassistenten, maar bijvoorbeeld ook de logopedisten, de ergotherapeuten en het management. Daarnaast is het belangrijk om alle afspraken vast te leggen in protocollen. Aan welke voorwaarden moet een patiënt voldoen om veilig deel te kunnen nemen? Wat is dan de rol van de verpleegkundigen, de voedingsassistenten en de vrijwilligers? En hoe faciliteren we als fysiotherapeuten en verpleegkundigen dat zij precies weten wat ze met specifieke patiënten kunnen doen? Dat leggen we helder vast.’
Pilots
Binnen dit project zijn al verschillende activiteiten en pilots in gang gezet. Lennart: ‘Eén daarvan is de pilot Go To Koffie bij de afdeling Interne Geneeskunde (route 53). Daarbij worden patiënten gestimuleerd om zelf koffie te gaan halen, waar nodig met begeleiding door een vrijwilliger. Een andere activiteit is Van Bed Naar Pret. Dit is een initiatief van de verpleegkundigen op de afdeling Interne Geneeskunde, waarbij vrijwilligers met een kleine groep patiënten naar een andere ruimte gaan om daar gezamenlijk te bewegen onder begeleiding van de fysiotherapeut. Vaak is dat een wachtruimte of een zitje bij de liften. We merken wel dat die ruimtes daar nu niet optimaal voor zijn ingericht, dus ook daar zijn we mee bezig.’
Vrijwilligers in Beweging
Lennart: ‘Om ervoor te zorgen dat onze vrijwilligers voldoende toegerust zijn, heb ik het project Vrijwilligers in Beweging uitgewerkt met financiering vanuit de Innovatie Hub. Daarbij leren de vrijwilligers waarom bewegen belangrijk is en hoe ze patiënten daarbij kunnen helpen. Zij krijgen ook waardevolle handvatten van de logopedisten, de ergotherapeuten en natuurlijk de verpleegkundigen. We kijken daarnaast goed naar de fysieke mogelijkheden van de vrijwilligers zelf.’
Goed ontvangen
Uit de eerste resultaten blijkt dat de pilot goed wordt ontvangen, vertelt Lennart. ‘De meeste collega’s, vrijwilligers en patiënten zijn blij met de nieuwe uitstraling en de vrijwilligers voelen zich echt een onderdeel van het team. Hun inzet zorgt ervoor dat patiënten mobieler en zelfredzamer blijven, waardoor die naar verwachting minder hulp nodig hebben bij de zorgmomenten door de verpleegkundige. Zo krijgt die meer tijd voor andere taken. Natuurlijk vraagt het wel wat tijd om te wennen aan deze nieuwe aanpak.’
''In Amphia zijn veel méér patiënten die baat hebben bij meer beweging. Sterker nog, wij zijn ervan overtuigd dat dit voor de meeste afdelingen geldt. In het begin is het wennen en kost het misschien iets meer energie, maar uiteindelijk levert het juist tijd en energie op.''
Het levert tijd en energie op
Maud: ‘De komende periode blijven we leren van onze pilots en blijven we de patiëntenzorg in kleine stappen verbeteren. Binnen Amphia zijn veel méér patiënten die baat hebben bij meer beweging. Sterker nog, wij zijn ervan overtuigd dat dit voor de meeste afdelingen geldt. Steeds meer collega’s zullen hier ook de voordelen van gaan ondervinden. In het begin is het wennen en kost het misschien iets meer energie, maar uiteindelijk levert het juist tijd en energie op. Die voordelen maken we voor de hele organisatie zichtbaar door data te verzamelen en te delen.’
Structurele financiering
Een belangrijk punt waar Maud en Lennart aan werken, is de toekomstige financiering van het project. Maud: ‘Op dit moment ontvangen we vooral incidentele financiering vanuit de Innovatie Hub, de Vrienden van Amphia en via verpleegkundige projecturen. We hopen de komende tijd meer structurele middelen te vinden. Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor de gezondheidsvoordelen die meer beweging oplevert. Bovendien past het project binnen meerdere pijlers van Amphia: passende zorg, duurzame inzetbaarheid, wetenschap en samenwerking. Daardoor hebben we er alle vertrouwen in dat we dit project hoe dan ook kunnen gaan uitrollen de komende jaren.’
