De zorg verandert. De medisch specialist verandert. En dus verandert ook de opleiding tot medisch specialist. Door vergrijzing, personeelstekorten, kunstmatige intelligentie (AI) en intensievere samenwerking in de regio vraagt werken in de zorg om andere vaardigheden dan voorheen. Volgens decaan Marc Nieuwenhuijse leidt Amphia daarom niet alleen medisch specialisten op die vakinhoudelijk sterk zijn, maar ook professionals die kunnen samenwerken, leidinggeven en meebewegen met veranderingen. “De specialist van de toekomst is steeds meer een klinisch leider: iemand die mensen verbindt, over de grenzen van het eigen vakgebied heen kijkt, samen met anderen de zorg organiseert en meebeweegt met veranderingen.” Als decaan bij Amphia vormt Marc de schakel tussen de opleidingsorganisatie en het medisch domein. Hij is verantwoordelijk voor de kwaliteit en infrastructuur van de medische vervolgopleidingen voor arts-assistenten, verpleegkundig specialisten en physician assistants. “Mijn rol is die van bruggenbouwer. Je wilt dat de organisatie en de zorgprofessionals dezelfde kant op bewegen. Dat gaat niet vanzelf.”
Nieuwe generatie, nieuw werkgeverschap
Een van de grootste ontwikkelingen die Marc ziet, is de veranderende generatie zorgprofessionals. “De arts van nu heeft andere verwachtingen dan die van tien jaar geleden. Werk-privébalans, persoonlijke ontwikkeling en goed werkgeverschap wegen zwaarder mee.” Volgens Nieuwenhuijse vraagt dat niet alleen om andere voorzieningen, maar vooral om een andere cultuur. “In mijn opleidingstijd stonden we nauwelijks stil bij overuren. Dat is veranderd, en terecht. De nieuwe zorgprofessional heeft andere behoeften. Daar moet het opleidingsklimaat op aansluiten. Dat vraagt om een cultuuromslag bij ervaren opleiders, de organisatie en specialisten. Door het gesprek aan te gaan groeit er stap voor stap een opleidingscultuur die beter aansluit bij de arts van nu.”
''Zodra iemand specialist wordt, zijn er verantwoordelijkheden die verder gaan dan patiëntenzorg alleen. Dan is het prettig als je daar tijdens je opleiding al op voorbereid bent.''
Meer dan medische kennis
De veranderingen raken niet alleen de manier waarop artsen worden begeleid, maar ook de inhoud van het vak. Door personeelstekorten, passende zorg en intensievere samenwerking worden vaardigheden zoals organisatietalent, samenwerken en leidinggeven steeds belangrijker. “Vroeger lag de nadruk vooral op medische inhoud. Dat blijft uiteraard de basis, maar daarnaast heb je als arts nu ook andere competenties nodig.” Daarom werkt Amphia aan een aanvullend programma dat arts-assistenten voorbereidt op die veranderende rol. Het programma bereidt arts-assistenten voor op verantwoordelijkheden die verder gaan dan de spreekkamer. Naast medische expertise ontwikkelen zij vaardigheden op het gebied van klinisch leiderschap, samenwerking en inzicht in de organisatie en financiering van de zorg. Zo worden nieuwe artsen voorbereid op verantwoordelijkheden die verder gaan dan vakinhoudelijke expertise. “Je ziet dat arts-assistenten daar behoefte aan hebben. Zodra iemand specialist wordt, zijn er verantwoordelijkheden die verder gaan dan patiëntenzorg alleen. Dan is het prettig als je daar tijdens je opleiding al op voorbereid bent.”
Opleiden voor veranderende zorg
Die veranderende rol speelt niet alleen binnen het ziekenhuis. Door de schaarste verschuift een deel van de zorg naar partners buiten Amphia. Dat vraagt om specialisten die goed contact onderhouden met zorgprofessionals in de regio en samen met hen de zorg organiseren. “Je werkt steeds meer met vaste partners in de regio. Daar moet je op kunnen bouwen, en zij op jou. Dat betekent niet dat specialisten generalisten worden. Wel ontwikkelen ze tijdens hun opleiding de kennis en vaardigheden om over de grenzen van hun vakgebied heen te kijken en goed samen te werken met partners binnen en buiten het ziekenhuis,” licht Marc toe. Een andere ontwikkeling waar Amphia op inspeelt, is de behoefte aan bredere inzetbaarheid van zorgprofessionals. Onderzocht wordt hoe arts-assistenten tijdens hun opleiding meer kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen en onderhouden buiten hun directe specialisme. Zo kunnen ze in de toekomst patiënten in veel situaties zelf verder helpen, ook als een zorgvraag niet helemaal binnen hun eigen specialisme valt.
“De zorg blijft zich ontwikkelen. Daarom is misschien wel de belangrijkste competentie van de toekomst dat je kunt blijven meebewegen. Daar bereiden we onze toekomstige specialisten vandaag al op voor.”
Cultuur waarin opleiden centraal staat
Volgens Marc begint een goede opleiding bij de cultuur van een organisatie. Juist daarin onderscheidt Amphia zich volgens hem. “Opleiden staat hier hoog op de agenda. Dat merk je in de bereidheid van specialisten, opleiders, het MSB-A en de ziekenhuisorganisatie om samen te investeren in een sterke leeromgeving.” Opleidingen worden elk jaar geëvalueerd en periodiek getoetst door de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) en arts-assistenten vullen regelmatig vragenlijsten in over het opleidingsklimaat en de kwaliteiten van hun opleiders. “Komen daar knelpunten uit naar voren, dan handelen we daarop en evalueren we het resultaat. Dat is een doorlopende cyclus, geen momentopname. Wat me opvalt, is hoe vanzelfsprekend iedereen hier meedenkt over hoe het beter kan. Die gedrevenheid maakt dat we blijven vernieuwen.” Als Marc vooruitkijkt richting 2030, ziet hij een duidelijke richting. “De zorg blijft zich ontwikkelen. Daarom is misschien wel de belangrijkste competentie van de toekomst dat je kunt blijven meebewegen. Daar bereiden we onze toekomstige specialisten vandaag al op voor.”
