Amphia is sinds 2023 een topklinisch expertisecentrum voor nierkanker. Dat betekent dat patiënten hier de best mogelijke behandeling krijgen. Daarvoor is het ziekenhuis betrokken bij internationale onderzoeken naar nieuwe mogelijkheden om nierkanker te behandelen. In een van die onderzoeken werd de afgelopen jaren een nieuw medicijn getest, dat beter bleek te werken dan de huidige medicatie. Toch is dit medicijn daarmee niet direct voor iedereen beschikbaar. Hoe zit dat? We vroegen het aan internist-oncoloog Hans Westgeest.
Immunotherapie
‘In Amphia hebben we meerdere opties om patiënten met (uitgezaaide) nierkanker te behandelen. Eén daarvan is immunotherapie. Op dit moment krijgen patiënten daarbij vaak een combinatie van twee medicijnen: ipilimumab en nivolumab. Deze therapie wordt alleen gegeven in ziekenhuizen die hier veel ervaring mee hebben. In onze regio zijn dat Amphia en het Erasmus MC. We werken daarbij nauw samen met de ziekenhuizen om ons heen binnen het netwerk EMBRAZE. Alle patiënten die voor immunotherapie in aanmerking komen, bespreken we in een multidisciplinair overleg. Dat gaat al vanaf het begin in een fijne samenwerking.’
''Met het onderzoek hebben we aangetoond dat belzutifan beter werkt dan de gangbare alternatieven. Deze positieve resultaten hebben we onlangs gepubliceerd in het gerenommeerde medische vakblad The Lancet.''
Een nieuw medicijn
Daarnaast doen de betrokken artsen onderzoek naar nieuwe methoden en medicijnen voor de behandeling van (nier)kanker. ‘De immunotherapie die we geven, werkt niet bij iedereen. Daarom blijven we zoeken naar betere opties. Enkele jaren geleden kwam het medicijn belzutifan beschikbaar. Dat gebruikt een heel nieuwe manier om kankercellen gericht uit te schakelen. Die techniek werd ontdekt door drie wetenschappers die hier in 2019 de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde voor hebben gekregen: William Kaelin, Peter Ratcliffe en Gregg Semenza.’
Internationaal onderzoek
In 2021 ging een groot internationaal onderzoek van start naar de inzet van belzutifan bij patiënten met nierkanker: LITESPARK-011. ‘Wij zijn meteen aangehaakt en dankzij de goede samenwerking binnen EMBRAZE hadden we veel patiënten in beeld die aan de voorwaarden voldeden. Daardoor konden we een grote bijdrage leveren aan dit onderzoek. Met 19 patiënten waren we zelfs het grootste bijdragende ziekenhuis wereldwijd. Deze patiënten kwamen deels uit Amphia zelf en deels vanuit ziekenhuizen als Bravis, ETZ en het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Dit grote aantal patiënten was veel méér dan we hadden verwacht en werd vooral mogelijk door het enthousiasme en harde werk van de onderzoekers en de hoge motivatie bij de patiënten.’
''We kijken in ieder geval met een goed gevoel terug op het onderzoek, waar we samen met negen andere Nederlandse ziekenhuizen aan hebben meegewerkt. Het is mooi dat we met onze inzet een grote bijdrage hebben geleverd aan betere zorg voor patiënten met nierkanker.''
Controle
‘Veel patiënten betekende ook: veel begeleiding en een enorme hoeveelheid data. Daar hebben we zelfs extra personeel voor ingezet. We hebben hier ook nauw contact over gehad met de organisator van het onderzoek, het farmaceutische bedrijf MSD. Bij dit soort grote onderzoeken is het ook gebruikelijk dat de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten, de FDA, een vinger aan de pols houden. Als grootste bijdrager kan Amphia daarom een delegatie van de FDA op bezoek verwachten. Zij voeren een audit uit om te toetsen of wij het onderzoek op de juiste manier hebben uitgevoerd. Samen met MSD hebben we ons goed voorbereid op deze audit. We hebben onder meer een proefaudit gedaan, waar we veel van geleerd hebben. Dat is ook ontzettend waardevol voor toekomstige onderzoeken. Inmiddels weten we wat we kunnen verwachten en heb ik er alle vertrouwen in dat we deze eventuele FDA-audit met goed gevolg zullen afronden.’
Goedkeuring
‘Met het onderzoek hebben we aangetoond dat belzutifan beter werkt dan de gangbare alternatieven. Het geeft ook weinig bijwerkingen, die bovendien goed te behandelen zijn. Deze positieve resultaten hebben we onlangs gepubliceerd in het gerenommeerde medische vakblad The Lancet. Dit betekent overigens niet dat we alle patiënten die daarvoor in aanmerking komen nu mogen behandelen met belzutifan. Daar gaat nog een heel traject aan vooraf. De Europese autoriteit, de EMA, moet een vergunning verlenen om belzutifan op de markt te mogen brengen. De beroepsgroep moet vaststellen dat belzutifan voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. Bovendien moeten het ministerie, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) overeenstemming bereiken met MSD over de vergoeding. Belzutifan is namelijk een heel duur medicijn.’
Betere zorg
‘We kijken in ieder geval met een goed gevoel terug op het onderzoek, waar we samen met negen andere Nederlandse ziekenhuizen aan hebben meegewerkt. Het is mooi dat we met onze inzet een grote bijdrage hebben geleverd aan betere zorg voor patiënten met nierkanker. Een belangrijke sleutel tot dit succes is de fijne samenwerking binnen het netwerk EMBRAZE, waarin we met collega’s in de regio de zorg voor patiënten met kanker bespreken en zo goed mogelijk regelen. Zo blijven we ook de komende jaren samenwerken aan nóg betere oncologische zorg.’
Lees hier het artikel in het medische vakblad The Lancet, waar Hans naar verwijst: The Lancet
Wil je meer weten over de partijen die betrokken zijn bij de goedkeuring van nieuwe medicijnen? Luister dan de podcast De Bruggenbouwers van Hans Westgeest en Sahar van Waalwijk.