Studenten die de hbo-opleiding Verpleegkunde volgen, voeren in hun vierde jaar een praktijkgericht onderzoek (PGO) uit. Daarin gaan ze aan de slag met heel diverse en actuele onderwerpen binnen het ziekenhuis. Zo’n PGO is waardevol: het leert studenten de weg van verwondering naar tastbare onderzoeksresultaten die de patiëntenzorg kunnen verbeteren. PGO’s hebben daarmee ook meerwaarde voor Amphia. We spraken erover met Judith van Beek, verpleegkundig onderzoeker bij het Amphia Research Centre (ARC), Monique Booij, lid van het Verpleegkundig Stafbestuur (VSB), en Jacqueline Breedveld, adviseur opleiden en ontwikkelen bij de Amphia Academie.
Meer aandacht voor verpleegkundigen
De afgelopen jaren is er meer aandacht gekomen voor de rol van verpleegkundigen, vertelt Monique. ‘Onze beroepsgroep levert een belangrijke bijdrage aan goede patiëntenzorg. Studenten Verpleegkunde leren tijdens de opleiding de juiste kennis en vaardigheden om die zorg te verlenen. Denk aan de ontwikkeling van klinisch leiderschap en een open professionele houding.’
''De afgelopen jaren hebben we het verpleegkundig onderzoek in Amphia op een hoger plan getild. Evidence Based werken betekent immers: continu onderzoeken hoe het slimmer en beter kan.''
Een kritische blik
‘Dat betekent ook dat studenten een brede, onderzoekende en kritische blik ontwikkelen’, vult Judith aan. ‘Vooral in het vierde jaar van de hbo-opleiding Verpleegkunde gaan studenten hiermee aan de slag. In een periode van 20 weken onderzoeken ze een specifiek onderwerp, waarbij ze een grote ontwikkeling doormaken. In het begin is het onwennig en hebben ze nog nauwelijks ervaring, maar als de eerste resultaten zichtbaar worden, krijgen ze er vanzelf meer plezier in.’
Op een hoger plan
Verpleegkundig onderzoek is een belangrijke pijler in Amphia. ‘Zorgprofessionals kijken steeds kritisch naar hun manier van werken’, vertelt Jacqueline. ‘Daarom besteedt de opleiding Verpleegkunde daar ruimschoots aandacht aan. De afgelopen jaren hebben we het verpleegkundig onderzoek in Amphia op een hoger plan getild. Evidence Based werken betekent immers: continu onderzoeken hoe het slimmer en beter kan. Daarbij heeft verpleegkundig onderzoek steeds meer een volwaardige plaats verworven naast het medische onderzoek dat hier plaatsvindt.’
''Mogelijke onderwerpen voor onderzoeken halen we ook actief op bij onze collega’s. Die ideeën verzamelen we in een database, net als alle onderzoeken die al zijn uitgevoerd. Zo weten we steeds welke onderwerpen al onderzocht zijn en waar (vervolg)onderzoek waardevol zou kunnen zijn.''
PGO in de spotlight
Om de waarde en de impact van de PGO’s in Amphia verder te vergroten, wordt al enkele jaren ‘PGO in de spotlight’ georganiseerd. ‘Tijdens die bijeenkomst presenteren de studenten hun onderzoeksresultaten’, vertelt Monique. ‘Daarbij betrekken we zo veel mogelijk mensen vanuit de organisatie, want PGO’s leveren vaak praktische, bruikbare resultaten op waar ook andere afdelingen hun voordeel mee kunnen doen. We zien vaak verrassende onderwerpen langskomen, zoals het voorkomen van verveling bij patiënten die langdurig in het ziekenhuis verblijven en de inzet van muziek om pijn te bestrijden.’
Database vol inspiratie
Judith: ‘Mogelijke onderwerpen voor onderzoeken halen we ook actief op bij onze collega’s. Die ideeën verzamelen we in een database, net als alle onderzoeken die al zijn uitgevoerd (en de resultaten daarvan). Zo weten we steeds welke onderwerpen al onderzocht zijn en waar (vervolg)onderzoek waardevol zou kunnen zijn. Deze database is daarmee ook een inspiratiebron voor studenten en leidinggevenden. Een interessante mogelijkheid die we nu bekijken, is estafetteonderzoek: daarbij gaat de ene student verder waar de vorige is gebleven. Zo kunnen we met meerdere PGO’s één specifiek onderwerp verder uitdiepen.’
''De resultaten komen op diverse afdelingen in Amphia terecht en zijn voorzien van aanbevelingen voor een mogelijk vervolgonderzoek of een implementatieplan. Daarmee wordt het nóg makkelijker om er ons voordeel mee te doen.''
Iedereen betrekken
De Amphia Academie, het Amphia Research Centre en het VSB werken samen om het PGO verder te verbeteren. Jacqueline: ‘Dankzij die samenwerking gaat het nog meer leven voor studenten. Tijdens hun opleiding krijgen ze belangrijke onderzoeksvaardigheden mee. Amphia organiseert vervolgens een startbijeenkomst waarin we de studenten uitleggen waaraan een onderzoek in ons ziekenhuis moet voldoen. Daarnaast kijken we samen voor wie het onderzoek interessant kan zijn. Wie zijn de stakeholders en waar moeten de resultaten terechtkomen? Dan gaan we die mensen actief betrekken, zodat die ermee aan de slag kunnen.’
Waardering
En die aanpak werkt: steeds meer collega’s zijn betrokken bij de PGO’s en zien de meerwaarde ervan. Monique: ‘De resultaten komen op diverse afdelingen in Amphia terecht en zijn voorzien van aanbevelingen voor een mogelijk vervolgonderzoek of een implementatieplan. Daarmee wordt het nóg makkelijker om er ons voordeel mee te doen. Studenten krijgen ook waardering voor hun onderzoekswerk en dat is belangrijk: zij zijn onze collega’s van de toekomst. Daarom is het goed dat een bijeenkomst als ‘PGO in de spotlight’ zo breed bezocht wordt door bestuurders, managers, collega’s van de afdelingen en docenten van Avans Hogeschool. Daarmee geven we een belangrijk signaal af: verpleegkundig onderzoek doet ertoe.’ Judith: ‘Voor veel studenten is dit de eerste keer dat ze zo’n presentatie geven. Dat levert vaak nuttige tips op, die ze kunnen gebruiken voor hun presentatie op school, die wél voor een punt is. Zo kunnen ze hun goede werk daar met trots presenteren.’
Interprofessionele samenwerking
De komende jaren blijft aandacht voor verpleegkundig onderzoek nodig. Monique: ‘We blijven daarvoor onder meer de interprofessionele samenwerking tussen artsen en verpleegkundigen verder versterken en verankeren. We streven daarnaast naar meer verpleegkundig onderzoek en de aanstelling van meer verpleegkundig onderzoekers. Zo kunnen we met onze beroepsgroep een waardevolle en volwaardige bijdrage leveren aan betere patiëntenzorg. En dat begint al bij het PGO van onze studenten.’