Eerste verpleegkundig specialist in Amphia promoveert

''Welke uitdagingen moeten worden aangepakt om de essentiële stappen van samen beslissen te integreren in de zorg voor ouderen met een ernstige aortaklepvernauwing?'' Die vraag stond centraal in het promotieonderzoek van Judith van Beek-Peeters, verpleegkundig specialist in Amphia. Na acht jaar onderzoek promoveerde zij op samen beslissen bij ouderen met een ernstige vernauwing van de aortaklep. Haar onderzoek laat zien dat passende zorg vraagt om meer dan een medische afweging alleen. Judith: ‘’Persoonlijke (behandel)doelen, wensen en de leefsituatie van de patiënt zijn minstens zo belangrijk.’’

Een bijzondere mijlpaal voor Amphia
Dat Judith promoveerde is op zichzelf al bijzonder. Zij is de eerste verpleegkundig specialist binnen Amphia die deze academische stap heeft gezet. Waar artsen in universitaire ziekenhuizen vaak een vast promotietraject volgen, bestaat zo'n route voor verpleegkundig specialisten in STZ- ziekenhuizen nog nauwelijks. Judith combineerde haar onderzoek met haar dagelijkse werk in de patiëntenzorg in het Hartcentrum. "Een promotietraject wordt vaak voltijds gedaan. Ik deed het naast mijn werk als verpleegkundig specialist”. Dat maakt het extra bijzonder, maar laat ook zien hoeveel kennis en onderzoekskracht er binnen deze beroepsgroep aanwezig is. Haar promotie onderstreept de belangrijke rol die verpleegkundig specialisten spelen in zorg, onderzoek en innovatie. Juist doordat zij dicht bij patiënten staan én wetenschappelijk onderzoek doen, kunnen zij bijdragen aan betere zorg.

Samen beslissen
Samen beslissen betekent dat zorgverlener en patiënt samen bekijken welke behandeling het beste past. Daarbij tellen niet alleen medische feiten mee. Ook wensen, doelen en verwachtingen van de patiënt zijn belangrijk. Een voorbeeld: ‘’Een 90-jarige patiënt met een ernstige vernauwing van de hartklep kan medisch gezien in aanmerking komen voor een behandeling. Maar misschien vindt deze persoon de huidige zelfstandigheid belangrijker dan een ingreep met kans op complicaties. Of zijn er bijkomende ziektes die de kans op vooruitgang na de ingreep in de weg staan. De juiste keuze is dan niet voor iedereen hetzelfde. "Wij weten veel over wat medisch mogelijk is. Maar de patiënt weet wat voor hem of haar belangrijk is. Pas als je die kennis samenbrengt, kun je echt passende zorg leveren."

Onderzoek naar een veelvoorkomende aandoening

Judith richtte zich op ouderen met een ernstige vernauwing van de aortaklep, een hartklepaandoening die steeds vaker voorkomt door de vergrijzing. Judith: ‘’Voor deze patiënten bestaan verschillende behandelopties. Bijvoorbeeld een openhartoperatie, een katheterbehandeling (TAVI) of behandeling gericht op het verminderen van klachten. Dat maakt samen beslissen extra belangrijk.’’ Voor haar proefschrift voerde Judith meerdere onderzoeken uit onder patiënten, mantelzorgers en zorgverleners uit hartcentra in heel Nederland.

Wat ontdekte zij?
De belangrijkste conclusie: iedereen vindt samen beslissen belangrijk, maar in de praktijk gebeurt het nog niet altijd volledig. Uit het onderzoek bleek onder andere dat:

• patiënten vaak weinig worden gevraagd naar hun dagelijks leven;
• mantelzorgers niet altijd voldoende betrokken worden;
• zorgverleners verschillend denken over wat samen beslissen precies inhoudt;
• organisatorische en financiële factoren het proces soms bemoeilijken.

Opvallend was dat sommige zorgverleners bij hun definitie van samen beslissen vooral dachten aan overleg tussen professionals, terwijl de patiënt daarin nauwelijks werd genoemd. Ook bleek dat er een samenhang was tussen hoe patiënten samen beslissen ervaren en hun kwaliteit van leven.

Waarom is dit juist nu zo belangrijk?
De zorg verandert, er zijn steeds meer behandelmogelijkheden. Mensen worden ouder en hebben vaker meerdere aandoeningen tegelijk. Daardoor is er niet altijd één duidelijke medische oplossing. Tegelijkertijd groeit de aandacht voor passende zorg: zorg die past bij het leven van de patiënt. Dat vraagt om een andere manier van denken. Niet beginnen met de vraag: "Welke behandeling kunnen we aanbieden?" Maar eerst vragen: "Wat vindt deze patiënt belangrijk?". Volgens Judith is daarvoor niet alleen verandering nodig in de spreekkamer, maar ook binnen organisaties en het zorgsysteem. "Passende zorg vraagt om aandacht voor de mens achter de ziekte. Dat betekent dat we informatie over iemands dagelijks leven, doelen en kwetsbaarheid beter en eerder moeten meenemen in onze beslissingen."

Een rol voor verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten
Judith ziet juist voor verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten een belangrijke rol. ‘’Ik hoop dat zij zich bewust zijn dat zij door veelvuldig contact te hebben met patiënten, zij waardevolle informatie ophalen over wat iemand belangrijk vindt. Die kennis kan helpen om betere keuzes te maken en geeft hen echt een sleutelrol.’’ Daarnaast hoopt zij dat meer verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten zich gaan bezighouden met onderzoek. "Onderzoek helpt om zorg te verbeteren. Verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten kunnen daarin een belangrijke voortrekkersrol vervullen. Ik verwacht dat met de recente benoeming van Catharina van Oostveen als hoogleraar duurzaam organiseren van verpleegkundige zorgteams en de aanstelling van verpleegkundig onderzoekers vanaf september 2026 in Amphia, het verpleegkundig wetenschappelijk domein een verdere impuls zal krijgen.

Van onderzoek naar praktijk
Het promotieonderzoek levert niet alleen nieuwe kennis op, maar ook concrete handvatten voor de praktijk. Judith ontwikkelde een model dat zorgverleners kan helpen om samen beslissen beter vorm te geven. Daarnaast formuleerde zij aanbevelingen voor zorgverleners, organisaties en beleidsmakers. Want uiteindelijk draait het om één vraag:

Hoe zorgen we ervoor dat iedere patiënt niet alleen de juiste behandeling krijgt, maar vooral de behandeling die bij hem of haar past?