Prof. dr. Lijckle van der Laan, vaatchirurg bij het Amphia Ziekenhuis is sinds maart 2024 Bijzonder Hoogleraar Passende Zorg aan TIAS School for Business & Society. Hij sprak een jaar later zijn oratie uit, op vrijdag 14 maart 2025. We blikken terug op een mooie dag, waarin prof. dr. Lijckle van der Laan ingaat op een nieuwe benadering van zorg voor de oudere patiënten.
Passende Zorg, van theorie naar praktijk
De zorg staat voor verschillende uitdagingen. Zo hebben we te maken een tekort aan zorgpersoneel, een stijgende zorgvraag en toenemende kosten. Niets doen is geen optie. In het Integraal Zorg Akkoord (2022) zijn afspraken gemaakt om deze problemen aan te pakken. De rode draad van het Integraal Zorgakkoord is passende zorg.
Dit betekent:
- Alleen zorg bieden die écht helpt en de kwaliteit van leven verhoogt.
- Meer zorg dichter bij huis, minder in ziekenhuizen of verpleeghuizen.
- Meer aandacht voor een gezonde levensstijl, zoals meer bewegen en stoppen met roken.
- Voorkomen van ziekte en klachten in plaats van alleen behandelen.
''Deze keuze maken is niet makkelijk. Het voelt voor de patiënt, familie maar ook de arts vaak onnatuurlijk om niet te behandelen.''
In de oratie ‘Passende Zorg, van theorie naar praktijk’ gaat Lijckle in op een nieuwe benadering voor de oudere patiënten.
Kwaliteit van leven
In zijn oratie introduceert prof. dr. Van der Laan een nieuwe benadering voor oudere patiënten. Zijn onderzoeksgroep bekijkt of het in sommige gevallen beter is om niet meteen te starten met een behandeling. Of soms zelf om niets te doen. Het gaat hierbij om kwetsbare ouderen met meerdere aandoeningen, zoals hart- en longziekten of dementie. Uit zijn onderzoek blijkt dat deze groep patiënten tevreden is als er in overleg wordt besloten geen genezende behandeling te starten. Uiteraard worden de klachten bestreden en wordt het comfort verbeterd. Het idee hierachter is dat behandelingen, zoals een operatie of chemotherapie, in de laatste levensfase soms meer problemen geven dan dat ze de kwaliteit van leven verbeteren.
Deze keuze maken is niet makkelijk. Het voelt voor de patiënt, familie maar ook de arts vaak onnatuurlijk om niet te behandelen. Daarom werkt prof. dr. Lijckle van der Laan aan manieren die helpen bij het nemen van de juiste beslissing. Zijn onderzoek laat zien dat een brede aanpak met een groot team van specialisten helpt bij het maken van de juiste keuze. Dit team bestaat onder andere uit een fysiotherapeut, diëtist, verpleegkundig specialist, geriater, anesthesioloog en medisch psycholoog. Het is belangrijk dat de patiënt die niet behandeld wordt, een zo goed mogelijke kwaliteit van leven ervaart. Hier gaat het uiteindelijk om.
In zijn oratie roept prof. dr. Lijckle van der Laan op om samen met alle betrokkenen in de gezondheidszorg anders te denken.
Financiering als struikelblok
Passende zorg kan de gezondheidszorg klaar maken voor de toekomst. Het is dan wel nodig dat er ook gekeken wordt naar de manier waarop zorg wordt betaald. Niet behandelen wordt nauwelijks vergoed. Terwijl dit juist kosten kan besparen. Minder operaties betekent minder opnames en dus minder druk op het zorgpersoneel. Ziekenhuizen dreigen financieel in de problemen te komen als ze samen met de patiënt kiezen om niet te behandelen. Daarom pleit prof. dr. Van der Laan ervoor om ook de financiering van de zorg aan te passen. Met de leerstoel Passende Zorg zal prof. dr. Lijckle van der Laan samen met zijn team deze verandering verder wetenschappelijk onderbouwen.
Anders denken
In zijn oratie roept prof. dr. Lijckle van der Laan op om samen met alle betrokkenen in de gezondheidszorg anders te denken. En belangrijke zaken, zoals de financiering, aan te passen. Dit is nodig om de zorg in de toekomst toegankelijk te houden en ervoor te zorgen dat juist oudere patiënten de zorg krijgen die bij hen past.