In een ziekenhuis werken natuurlijk veel artsen. Een deel van hen is medisch specialist. Zij zijn bijvoorbeeld oncoloog, KNO-arts of gynaecoloog. Andere artsen zijn in opleiding tot specialist, afgekort: AIOS. Een van hen is Jaap Schulte, die bezig is aan zijn tweede jaar als chirurg in opleiding. Hoe ziet de route eruit als je medisch specialist wilt worden? Wat doet een arts die niet in opleiding is tot specialist (ANIOS)? En wat vindt Jaap zo leuk aan zijn werk? ‘Ik vind het geweldig om mensen tastbaar te helpen en beter te maken.’
Opleiding
Wie medisch specialist wil worden, heeft een lange weg te gaan. Jaap: ‘Die weg begint altijd met de universitaire opleiding Geneeskunde. Als je die hebt afgerond, ben je basisarts. Op dat moment heb je de keuze uit meerdere richtingen. Wil je buiten het ziekenhuis werken, bijvoorbeeld als huisarts? Of wil je je verder ontwikkelen tot medisch specialist in het ziekenhuis? Deze keuze bepaalt de vervolgstappen die je zet. Mij sprak chirurgie het meeste aan. Het is een breed vakgebied met veel verschillende ziektebeelden, waarbij je met jouw chirurgische vaardigheden mensen beter kan maken. Je hebt vaak te maken met acute situaties waarbij snel handelen en beslissingen nemen bepalend kunnen zijn voor het herstel van de patiënt. Dit maakt het een uitdagend vak waarbij je elke dag en bij iedere patiënt 100% gefocust moet zijn.’
'Als ANIOS voer je veel verschillende taken uit. Je zorgt als dagelijks voor de patiënten op de verpleegafdeling die geopereerd zijn. Daarnaast werk je mee op de polikliniek. Je ziet patiënten met niet-urgente problemen of mensen die operaties hebben ondergaan.'
Een opleidingsplek vinden
‘Tijdens de opleiding Geneeskunde loop je stage (coschappen) in het ziekenhuis. Zo’n coschap helpt je om te ontdekken welk specialisme het beste bij je past. In mijn geval versterkte het de wens om door te groeien richting de chirurgie. Om chirurg te kunnen worden, moet je worden aangenomen voor een opleidingsplek en die zijn schaars. Ik volg mijn opleiding vanuit de regio Rotterdam. In het Erasmus MC zijn er twee sollicitatierondes per jaar, waarbij in totaal tien tot twaalf mensen worden toegelaten tot de opleiding, terwijl er tientallen gegadigden zijn. De selectie vindt plaats op basis van een brievenronde, waarbij een groot deel van de kandidaten afvalt. Met de resterende kandidaten vindt een sollicitatiegesprek plaats, waarbij de selectie nóg kleiner wordt. Je kunt je voorstellen dat ik een gat in de lucht sprong toen ik hoorde dat ik was aangenomen.’
Ervaring opdoen en jezelf onderscheiden
‘Om in aanmerking te komen voor een opleidingsplek moet je eerst voldoende ervaring hebben als ANIOS chirurgie. Daarnaast moet je jezelf ook extra onderscheiden. Bijvoorbeeld door onderzoek te doen (tijdens een promotietraject) of door extra ervaring op te doen als ANIOS. Dankzij mijn werkervaring als ANIOS in het Albert Schweitzer Ziekenhuis en het Erasmus MC kon ik laten zien dat ik voldoende ervaring en motivatie had om aan de opleiding tot chirurg te beginnen. Die duurt in totaal zes jaar. Een deel daarvan vindt plaats bij Amphia.’
‘Werken in het ziekenhuis is leuk en dankbaar. Je maakt heel wat mee en het zijn soms lange dagen. Daarom zijn cohesie en een positieve sfeer binnen de afdeling erg belangrijk.'
Het werk van de ANIOS
‘Als ANIOS voer je veel verschillende taken uit. Je zorgt als ‘zaalarts’ dagelijks voor de patiënten op de verpleegafdeling die geopereerd zijn. Daarnaast werk je mee op de polikliniek. Je ziet patiënten met niet-urgente problemen of mensen die kleine operaties hebben ondergaan. Een andere taak van de ANIOS is werken op de Spoedeisende Hulp, waar je patiënten ziet met bijvoorbeeld wonden, botbreuken of buikpijn. Dan kom je, al dan niet met een ervaren collega, tot een diagnose en een behandelplan voor je patiënt.’
De opleiding tot chirurg
‘Nadat je bent aangenomen voor de opleiding ga je van ANIOS naar AIOS en volg je de opleiding tot chirurg. Hierbij horen gericht onderwijs en specifieke cursussen en workshops. Natuurlijk werk je ook op de operatiekamer om onder supervisie van een chirurg ervaring op te doen met opereren. Als chirurg heb je veel verantwoordelijkheid: jij bent degene die de operatie uitvoert. Dit doe je samen met een team van verpleegkundigen en operatieassistenten, waarbij de chirurg vaak de leidende rol heeft. Dat betekent: altijd kalm blijven, duidelijke instructies geven en snel kunnen schakelen als het anders loopt dan verwacht.’
Fijn en dankbaar
‘Werken in het ziekenhuis is leuk en dankbaar. Je maakt heel wat mee en het zijn soms lange dagen. Daarom zijn cohesie en een positieve sfeer binnen de afdeling erg belangrijk. Dat is zeker voor arts-assistenten erg waardevol. Deze groep jonge dokters verzet veel werk in het ziekenhuis en er komt dagelijks heel wat op hun pad. Ik help daarom graag bij het organiseren van groepsactiviteiten om elkaar beter te leren kennen en samen stoom af te blazen. Naast mijn werk bij Amphia ben ik ook graag buiten bezig. Ik trek dan met een backpack door afgelegen gebieden in bijvoorbeeld Noorwegen of Schotland. Daarbij verdiep ik me in de expeditiegeneeskunde, zodat ik later naast mijn baan als chirurg ook mee kan op expedities in het hooggebergte, op zeereizen of naar de poolstreken. En ik kan je vertellen: dan ben je op een heel andere manier met je vak bezig dan in een goed uitgeruste operatiekamer in Breda.’