Coassistent Eva: ‘Het coschap Planetary Health heeft me een andere kant van het ziekenhuis laten zien’
In haar laatste week als coassistent bij Amphia blikt geneeskundestudent Eva Heerschap terug op een bijzonder keuze-coschap. In plaats van een traditionele stage in het ziekenhuis, koos ze voor een project rond duurzaamheid in de zorg. “Ik wilde weten wat ik zelf kan bijdragen aan een sector die veel uitstoot veroorzaakt.”
Groene ambities
Eva is zesdejaars student aan het Erasmus MC in Rotterdam. Ze koos bewust voor een keuze-coschap rond planetary health. Ik ben zelf veel bezig met duurzaamheid.
Ik eet geen vlees, koop tweedehands en probeer zo min mogelijk te vliegen. Maar ik werk wel in een sector die veel CO₂ uitstoot. Daarom wilde ik onderzoeken wat ik daaraan kan doen als arts
Project
In Amphia kreeg ze die kans. Onder begeleiding van MDL-arts Marieke van den Broek onderzocht Eva of de wegwerpjassen op de endoscopie-afdeling vervangen kunnen worden door wasbare varianten. “Drie weken is te kort om het helemaal uit te rollen, maar ik heb een inhoudelijke voorzet gedaan. Met literatuuronderzoek en gesprekken met collega’s van onder andere inkoop en logistiek heb ik in kaart gebracht wat er nodig is. Alleen de endoscopie afdeling gebruikt al jaarlijks meer dan 25.000 wegwerpschorten. Dat zijn forse aantallen.”
Kleine initiatieven in Amphia, groot verschil voor het milieu
Wat haar opviel tijdens dit coschap? “Dat zoveel collega’s met duurzaamheid bezig zijn. Iedereen op z’n eigen manier. Ik kreeg zelfs een rondleiding over het milieuplein. Daar recyclen ze bijvoorbeeld steriele doeken (PP-doeken) tot herbruikbare tassen. Dat soort initiatieven maken echt indruk op mij.”
Eva liep ook mee met de duurzaamheidscoördinator van Amphia en nam deel aan een vergadering van de stuurgroep duurzaamheid. “Ik vond het mooi om te zien dat er zelfs aandacht is voor biodiversiteit op het ziekenhuisterrein. Tijdens de vergadering ging het opeens over vogels die waren gespot in de binnentuin. Ook dat is duurzaamheid.”
Passende zorg én duurzame zorg
Duurzaamheid en passende zorg horen voor Eva onlosmakelijk bij elkaar. “We kunnen niet blijven doen wat we altijd deden. De klimaatcrisis heeft directe gevolgen voor de volksgezondheid: meer longproblemen, hittestress, sterfte. We moeten keuzes maken. Ook als die financieel niet altijd het voordeligst zijn. Passende zorg betekent óók dat we nadenken over de langetermijnimpact op onze leefwereld.”
Ze ziet dat de thema’s steeds vaker voorkomen in het onderwijs. “Het komt steeds vaker terug in het lesprogramma en het staat inmiddels ook in de gedragscode van artsen. Die bewustwording is belangrijk.”
De medisch specialist van de toekomst
De Visie Medisch Specialist 2035 van de Federatie Medisch Specialisten beschrijft hoe artsen in 2035 werken aan zinnige, duurzame en passende zorg. Voor Eva is dat vanzelfsprekend. “Duurzaamheid moet onderdeel worden van het denken en doen van elke arts. Dat betekent niet dat iedereen zo’n coschap moet volgen, maar wel dat je je afvraagt: wat kan ík doen op mijn afdeling en in mijn team?”
Zelf is ze vastbesloten om ook in haar vervolgopleidingen en latere carrière bij te dragen aan verduurzaming. “Ik wil me aansluiten bij een Green Team, projecten opzetten en collega’s inspireren. Want verduurzamen doe je samen.”
Iedere arts zou moeten nadenken over duurzaamheid in de zorg
Tot slot: aanrader voor anderen
Zou ze dit coschap aanraden aan andere geneeskundestudenten? “Zeker! Je kunt het zelf vormgeven en leert veel over hoe een ziekenhuis werkt – buiten de patiëntenzorg om. Je voelt je als coassistent erg welkom in Amphia. En je wordt overal in meegenomen. “Toen ik eerder bij Amphia een coschap liep, kreeg ik zelfs een mok met ‘coassistent’ erop – een klein duurzaam gebaar! Maar het betekent veel als je er maar kort bent.” Ook dit coschap gaf haar het gevoel écht onderdeel te zijn van het team. “Ik heb met veel mensen gesproken over duurzaamheid, van inkoop tot facilitair. Iedereen was enthousiast, dacht mee en nam me mee in hun werkzaamheden. Dat gaf veel energie. Het laat zien dat duurzaamheid bij Amphia echt leeft.”
Wat houdt het coschap Planetary Health in?
Het keuze coschap Planetary Health richt zich op de relatie tussen zorg en duurzaamheid. Coassistenten ontwikkelen kennis over de impact van de zorg op klimaat en milieu, verkennen mogelijkheden voor klimaatbestendige en duurzame zorg en zetten hun medische vaardigheden in voor verduurzaming. Ze werken aan een deelproject dat bijdraagt aan duurzame zorg binnen het ziekenhuis, zoals het verduurzamen van een zorgproces of het evalueren van materiaalgebruik. Daarnaast is er ruimte voor verdieping in ziekenhuisstructuren, interdisciplinaire samenwerking en verdere ontwikkeling van de medische kerntaken volgens het CanMEDS-model.