In maart neemt Amphia een tweede operatierobot in gebruik. Daar gingen jaren van goede voorbereiding aan vooraf. We spraken hierover met chirurg George van der Schelling en uroloog Ilze van Onna. Wat komt er allemaal kijken bij zo’n aankoop? Welke voordelen heeft opereren met een robot? En wat merken patiënten ervan? George: ‘Robotchirurgie is kostenefficiënt: patiënten herstellen sneller en kunnen daardoor sneller weer naar huis.’
Niet meer weg te denken
De operatierobot is inmiddels niet meer weg te denken uit een modern ziekenhuis zoals Amphia, vertelt Ilze. ‘De robot past in de ontwikkeling binnen de chirurgie om steeds minder invasief te werken. Waar we voorheen vooral werkten met open operaties en later met kijkoperaties, is robotchirurgie nu de standaard voor steeds meer indicaties. Daarbij brengen we via enkele kleine openingen verfijnde instrumenten in het lichaam van de patiënt om de ingreep uit te voeren. Het zicht is perfect, dankzij een driedimensionaal beeld. Uit steeds meer wetenschappelijk onderzoek blijkt dat robotoperaties belangrijke voordelen bieden, zoals een sneller herstel en een kortere ligduur.’
Al sinds 2011 voorop
Voor de start van robotchirurgie in Amphia moeten we terug naar 2011. ‘Als een van de eerste ziekenhuizen in Nederland kregen we toen een operatierobot’, vertelt George. ‘Wij zagen op dat moment al de enorme mogelijkheden van robotchirurgie. De jaren daarna hebben we ons hier verder in gespecialiseerd en is Amphia uitgegroeid tot een Europees trainingscentrum voor robotchirurgie. Wij leiden medisch specialisten uit Nederland, Europa en soms zelfs ver daarbuiten op om met een operatierobot te werken. Onze bestaande robot is ontworpen met een dubbele console waar de tweede operateur in zit. Daarmee kunnen een ervaren chirurg en een chirurg in opleiding de procedure samen uitvoeren. Vergelijk het maar met een lesauto. Verder is er een mogelijkheid om mee te kijken via extra beeldschermen.’
Ilze: ‘De tweede robot helpt ons ook om de wachtlijsten te verkorten. Voor specifieke patiëntengroepen is dit cruciaal: zij moeten binnen een bepaalde tijd worden behandeld.'
De maximale capaciteit is bereikt
In de loop van de jaren werden de voordelen steeds duidelijker en groeide het aantal operaties met de robot. George: ‘Inmiddels zijn we de 3600 al voorbij gegaan en kwam de maximale ruimte van onze bestaande robot in zicht. Zo ontstond het idee van een tweede robot. We hebben uiteraard eerst naar alternatieven gekeken, zoals de bestaande robot in ploegendiensten bezetten, maar dat bleek niet haalbaar. We hebben toen een voorstel uitgewerkt voor een tweede robot en die besproken met de raad van bestuur. Zij reageerden positief en zo ging het licht op groen.’
Dezelfde leverancier
De nieuwe robot is bewust afkomstig van dezelfde leverancier en is vergelijkbaar met de bestaande. Ilze: ‘Daar zijn alle betrokkenen immers al mee bekend. Ook heeft de nieuwe robot dezelfde instrumenten, dus die zijn uitwisselbaar met degene die we al gebruiken. We kunnen ook dezelfde procedures blijven hanteren. Een belangrijk verschil is wel dat de nieuwe robot niet dubbel uitgevoerd is. Die wordt dus straks vooral gebruikt door ervaren operateurs. Daarmee spelen we ruimte vrij bij de bestaande robot, zodat die vaker voor opleidingsdoeleinden kan worden ingezet.’
George: ‘Dankzij de nieuwe robot kunnen we nog meer patiënten nog beter helpen. Ik ben ervan overtuigd dat dit dé techniek van de toekomst is – en Amphia is daar als STZ-ziekenhuis en als Europees trainingscentrum helemaal klaar voor.'
Kortere wachtlijsten
Die extra capaciteit heeft nog méér voordelen. Ilze: ‘De tweede robot helpt ons ook om de wachtlijsten te verkorten. Voor specifieke patiëntengroepen is dit heel erg belangrijk: zij moeten binnen een bepaalde tijd worden behandeld. Denk aan patiënten met blaaskanker die een chemokuur hebben ondergaan. Die moeten binnen een paar weken na afronding daarvan geopereerd worden. Dat kunnen we nu flexibeler inplannen. Voor Urologie verandert er verder niet veel; wij blijven dezelfde ingrepen uitvoeren met de robot.’
Meer indicaties opereren
De andere gebruikers van de operatierobots, Chirurgie en Gynaecologie, gaan hun werkzaamheden wél uitbreiden. George: ‘De extra robot geeft ons de mogelijkheid om meer indicaties te gaan opereren en om standaard operaties voortaan met de robot te gaan uitvoeren (substitutie). Gynaecologie gaat door een nieuwe richtlijn voor baarmoederkanker bijvoorbeeld meer operaties met de robot doen. Wij zetten de bestaande robot al in voor operaties aan de endeldarm, de alvleesklier en het middenrif. Straks gaan we robotchirurgie ook inzetten bij operaties aan de longen, de lever en de buikwand. We zijn nu al bezig om iedereen daarvoor op te leiden, zodat we hier voortvarend mee van start kunnen. Ook de operatiekamer waar de robot komt te staan, is al voorbereid, zodat we de robot meteen bij aankomst kunnen aansluiten en in gebruik kunnen nemen.’
Meer patiënten helpen, meer chirurgen opleiden
George: ‘Dankzij de nieuwe robot kunnen we nog meer patiënten nog beter helpen. Door de extra capaciteit kunnen we daarnaast meer medisch specialisten de ruimte bieden om zich te bekwamen in robotchirurgie. Ik ben ervan overtuigd dat dit dé techniek van de toekomst is – en Amphia is daar als STZ-ziekenhuis en als Europees trainingscentrum helemaal klaar voor.’